این گزارش، روایتی است از نگاهی نو به موفقیت؛ جایی که نخبگی نه در رتبه‌ها، بلکه در معنا بخشیدن به زندگی و ایستادگی بر سر باورها تجلی می‌یابد.  به مناسبت ولادت حضرت معصومه (س) با دو تن از دختران دانشجوی موفق در عرصه پژوهش به گفت‌وگو پرداخته، که در ادامه متن آن را می‌خوانیم:

شراره ابطحی، دانش آموخته دکتری حقوق بین الملل عمومی دانشگاه قم؛ تحصیل در دوره دکتری را در ۶ ترم به پایان رسانده و از رساله دکتری با درجه عالی دفاع کرده است. هم اکنون به تدریس و انجام امور پژوهشی مشغول است.  

موفقیت به مثابه زیستن معنادار؛ فراتر از رتبه‌ها و مدال‌ها

وی می‌گوید: موفقیت در نگاه من فراتر از رتبه و مدال، به معنای توانایی ساختن یک زندگی معنادار است؛ زندگی‌ای که در آن انسان چیزی یاد می‌گیرد، اثری از خود بر جای می‌گذارد، انسانی‌تر می‌شود و در مسیری قدم می‌زند که انتخاب خودش بوده است. چرا که رتبه‌ها و جوایز تنها حکم چراغ را دارند و نه مقصد، و موفقیت واقعی یعنی اینکه شب‌ها با آرامش بخوابی چون امروز نسبت به دیروز یک قدم جلوتر بوده‌ای.

ابطحی ادامه داد: ویژگی‌هایی که یک دختر موفق امروز به آن‌ها نیاز دارد و او را متمایز می‌کند، ترکیبی از ایمان، توکل قلبی و باطنی به حضرت حق تعالی، داشتن اعتماد به نفس، آرامش، توانایی نه‌گفتن به مسیرهایی که انتخاب خودش نیست و داشتن مهارت حل مسئله است تا بتواند از دل محدودیت‌ها راه بسازد.

وی با اشاره به ویژگی یک دختر موفق تصریح کرد: یک دختر موفق باید به مهارت مذاکره و بیان مؤثر مجهز باشد چون ایده‌های خوب بدون بیان درست دیده نمی‌شوند، و در کنار آن یادگیری سریع را به عنوان بزرگ‌ترین سلاح عصر امروز و شبکه‌سازی انسانی برای پیدا کردن دوستان هم‌مسیر به کار بگیرد و بداند که استقامت خیلی مهم‌تر از استعداد است.

اراده؛ موتور محرکه‌ای که مهارت می‌سازد

ابطحی در ادامه اضافه کرد: در بحث نقش استعداد در مقابل اراده شخصی، استعداد مانند بنزین اولیه و اراده حکم موتور محرکه را دارد و من نسبت اراده را ۷۰ درصد و استعداد را ۳۰ درصد در پیشبرد زندگی موثر می‌دانم، زیرا استعداد بدون استمرار خاک می‌خورد ولی اراده حتی بدون استعداد هم می‌تواند مهارت بسازد.

وی گفت: درباره محدودیت‌ها نیز باید گفت که آن‌ها برای من نه ترمز بودند و نه انگیزه‌ای برای لجاجت، بلکه بیشتر حکم وزنه‌های تمرین را داشتند که در ابتدا سنگین بودند اما با یادگیری روش درست کار با آن‌ها، باعث قوی‌تر شدنم شدند. این چالش‌ها کمک کردند تا به استقلال فکری برسم، مسیرم را بهتر بشناسم، توانایی‌هایم را شفاف نشان دهم و مهم‌تر از همه، برای خودم موفق شوم نه برای تأیید دیگران.

هنر ایجاد توازن در زندگی آکادمیک

این پژوهشگر با تأکید بر ایجاد توازن در زندگی آکادمیک بیان کرد: برای ایجاد تعادل بین درس، پژوهش و فعالیت اجرایی، بر این اصل باور دارم که درس خواندن مهارت یادگیری، پژوهش مهارت اندیشیدن و فعالیت اجرایی مهارت عمل کردن است.  

وی در ادامه افزود: من این تعادل را با انتخاب تنها یک یا دو فعالیت مهم در هر ترم و تبدیل برنامه‌های پژوهشی به بخش‌های کوچک برقرار کردم؛ در این مسیر نمره برایم هدف نبود بلکه شاخص کیفیت یادگیری بود، هرچند که با ارتقای شاخص کیفیت، نمره مناسب هم به دست می‌آید و در نهایت با داشتن یک جلسه خودمدیریتی هفتگی، مراقب بودم که از مسیر خارج نشوم.

وی با اشاره چگونگی گام گذاشتن در این مسیر موفقیت تصریح کرد: ورود به بنیاد نخبگان، مراکز رشد و زیست‌بوم نوآوری برای من طی سه مرحله شامل انجام پروژه کوچک و پیشنهاد همکاری به استاد، آشنایی با هسته‌های پژوهشی از طریق استادان راهنما و در نهایت شرکت در فراخوان‌های و دوره‌های بنیاد شکل گرفت که نشان می‌دهد ورود به این فضاها نه از یک آشنای تأثیرگذار، بلکه از اولین قدم کوچک و جدی خود فرد شروع می‌شود.

ابطحی گفت: جمله طلایی من برای دختران دانشجو این است که لازم نیست از همه جلوتر باشی، بلکه کافی است از خود دیروزت جلوتر و رشدیافته‌تر باشی و برای تمام دختران و زنان سرزمین عزیزمان ایران، آرزوی سربلندی و عزت می‌کنم.

در ادامه با زهره مرادعلیان، دانشجو کارشناسی ارشد شیمی تجزیه، برگزیده طرح شهید بابایی بنیاد ملی نخبگان(مسابقه ملی راهی شو) و سرآمد فرهنگی_آموزشی دانشگاه قم  یکی دیگر از دانشجویان دختر موفق در عرصه علمی_پژوهشی به گفت و گو پرداختیم.

وی در تعریف موفقیت پرداخت و اظهار کرد: به نظر بنده موفقیت تنها یک مقصد ثابت نیست بلکه مسیری جدی در جهت اهداف ما به شمار می‌رود و موفقیت واقعی در حقیقت همان رشد درونی و توسعه فردی خودمان است که در جهت اثرگذاری مثبت در جامعه و همچنین در میان مردم صورت می‌گیرد.

ارکان چهارگانه پیشرفت 

وی گفت: برخورداری از اعتماد به نفس واقعی و باور داشتن به توانایی‌های خودمان به عنوان اولین اصل مطرح است و در کنار آن، کسب مهارت‌های ارتباطی به‌ویژه در محیط‌های اجتماعی و آکادمیک دومین مؤلفه مهم به شمار می‌رود؛ همچنین مدیریت زمان به عنوان سومین رکن شناخته می‌شود و چهارمین ویژگی حیاتی نیز انجام اقدام عملی در جهت رسیدن به اهداف یا همان داشتن استمرار در مسیر دستیابی به اهداف است.

وی با تاکید بر بر اراده‌ و پشتکار بیان کرد: معتقدم که قطعا اراده و پشتکار خیلی مهم‌تر از استعداد ذاتی است و اگرچه استعداد می‌تواند در مسیر موفقیت کمک‌کننده باشد و باعث شود شما راحت‌تر این مسیر را طی کنید، ولی به نظر من اصل نیست؛ چرا که ۸۰ درصد موفقیت ناشی از پشتکار و اراده‌ای است که پشت هر اقدامی وجود دارد.  

مرادعلیان افزود: در همین راستا افراد زیادی را می‌شناسم که با وجود داشتن ضریب هوشی بسیار بالا، موفقیت آن‌چنانی نسبت به تیزهوشی خود کسب نکرده‌اند، زیرا اقدامی توسط آن‌ها انجام نشده است و در نهایت از نظر من این تنها پشتکار است که باعث می‌شود شما به آن موفقیت حقیقی دست یابید.

سکوت هوشمندانه و اثبات توانمندی در میدان عمل

این دانشجو گفت: بنده در مسیر خود با چالش‌هایی مواجه شدم، از جمله اینکه می‌گفتند پسرها تیزهوش‌تر از دخترها هستند یا رقبای قوی‌تری از خودت داری و این مسابقه بسیار بزرگ است و شرکت‌کنندگان آن همگی از دانشجویان دکترا و دانشگاه‌های برتر ایران هستند، اما من در برابر این سخنان ترجیح دادم سکوت کنم و هیچ‌وقت تلاش نکردم که با حرف زدن اثبات کنم که می‌توانم یا موفق می‌شوم، بلکه ترجیح دادم با گذر زمان و با دیدن نتیجه، خود افراد متوجه این موضوع شوند؛ در واقع این محدودیت‌ها برای من تنها حکم انگیزه را داشتند و نه هیچ ترمزی، و حتی باعث شدند که بیش از پیش برای رسیدن به هدفم تلاش کنم.

وی با بیان اینکه به نظر من هیچ تضادی بین فعالیت‌های اجرایی و درس خواندن برای کسب نمره وجود ندارد و این موضوع کاملاً به اهداف ما بستگی دارد، تصریح کرد: چنان‌که وقتی می‌خواستم وارد کارهای فرهنگی و اجرایی شوم، با پدرم مشورت کردم تا از ایشان اجازه بگیرم و ایشان شرط کردند که تنها در صورتی با فعالیت‌های فرهنگی من موافقت می‌کنند که معدل و درسم دچار افت نشود. من نیز چون پذیرفته بودم که می‌خواهم کار فرهنگی انجام دهم، بیش از پیش تلاش می‌کردم تا در کنار اداره انجمن و انجام امور فرهنگی، به درسم لطمه‌ای وارد نشود که اگرچه در ابتدا مسیر دشواری بود، اما به دلیل علاقه توانستم هر دو را به خوبی به سرانجام برسانم.  

مرادعلیان ادامه داد: در نهایت، الحمدلله مقطع کارشناسی را با معدل الف فارغ‌التحصیل شدم و در حالی که به مدت سه سال دبیر انجمن بودم، در سال دومِ فعالیتم، انجمن نانوی دانشگاه ما توانست در جمع پانزده انجمن برتر نانوی کشور قرار گیرد؛ لذا به عقیده من با تلاش و پشتکار قطعی می‌توان چنین توازنی را میان تحصیل و فعالیت‌های جانبی ایجاد کرد.

نقشه راه یادگیری و کار تیمی 

این دانشجو با اشاره به نقشه راه یادگیری، بیان کرد: شما می‌توانید از طریق اساتید گروه رشته مربوطه خود و همچنین دانشجویان برتر مقاطع بالاتر با این فضاها آشنا شوید؛ چنان‌که بنده نیز در خصوص مسابقه ملی «راهی‌شو» از طریق کانال‌ انجمن‌های علمی با این رقابت آشنا شدم و در حالی که ابتدا هیچ شناختی نسبت به آن نداشته و تنها با آگاهی از این که هدف مسابقه حل کردن مسائل کشور است، با توکل به خدا و حتی بدون داشتن تیمی ثبت‌نام کردم تا ضمن آشنایی با روند کار، کسب تجربه کنم.

وی در ادامه اضافه کرد: این مسابقه از همان ابتدا دارای یک مسیر و نقشه راه مشخص بود که در هر مرحله آموزش‌هایی را به صورت آنلاین به ما ارائه می‌دادند تا قادر به گذراندن آن مراحل باشیم و حتی برای تیم‌بندی نیز آزمون‌های روانشناسی از ما گرفته شد و پس از تشکیل تیم، آموزش‌هایی جهت تعامل بهتر با اعضا و چگونگی دستیابی به نتیجه مطلوب دریافت کردیم؛ در این مسیر، برای هر مرحله کارویژه‌هایی تعریف می‌شد که پس از انجام، مورد داوری قرار می‌گرفتند و در نهایت به رتبه‌های یک تا سه که بیشترین امتیاز را کسب کرده بودند، امتیاز نخبگی تعلق گرفت.

مرادعلیان در پایان گفت: باور به توانستن، اراده‌ای پولادین و پشتکار، در حقیقت همان سه بال پروازِشما به سوی قله‌های موفقیت است.