به گزارش واحد خبر روابط عمومی دانشگاه قم، حجت الاسلام والمسلمین دکتر مسعود آذربایجانی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در کرسی آزاداندیشی با محوریت «سبک زندگی؛ تلاشی برای تبیین بند ۷ بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی» که با حضور اندیشمندان و صاحب‌نظران روز چهارشنبه ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ در سالن حکمت دانشگاه قم برگزار شد، در ابتدای سخنان خود با تأکید بر اهمیت ارزیابی وضعیت فرهنگی کشور اظهار کرد: ما در حوزه مسائل فرهنگی نیازمند یک پایش دقیق هستیم و این نیاز به سنجه‌های مختلفی دارد.

وی با ارائه آمارهایی از وضعیت روانی و فرهنگی جامعه افزود: در مورد اختلالات روانی که نشانه نابهنجاری در سبک زندگی ماست، طبق آمار سال ۹۹، ۲۹ درصد در کشور داریم. همچنین ۵۰ درصد التزام به مناسک دینی را شاهدیم و ۷۲ درصد موافق جدایی دین از سیاست هستند.

این پژوهشگر حوزه روانشناسی در عین حال به نکات مثبت نیز اشاره کرد و گفت: در مقابل، نکات مثبتی هم وجود دارد. ۷۵ درصد محبت نسبت به ائمه وجود دارد که نمونه آن اربعین است.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه با اشاره به روند تغییرات سبک زندگی تصریح کرد: سبک زندگی در الگوهای اقتصادی، اخلاقی و معاشرت اجتماعی تغییرات قابل توجهی داشته است و در یک بازه ۱۰ ساله می‌توان آن را به صورت مشهود دریافت کرد. ما می‌توانیم تغییرات در سبک زندگی را به صورت ملموس مشاهده کنیم که بیشتر در جهت منفی بوده است.

دکتر آذربایجانی با تأکید بر خلأ نظری در این حوزه گفت: من به عنوان یک دانش‌آموخته روانشناسی می‌گویم که در بستر مفهومی سبک زندگی با مشکلات جدی مواجهیم. ما نظریه جدی در این زمینه نداریم. سبک زندگی ایرانی، برآیندی از فرهنگ ایرانی، اسلامی و غربی است. ارزش‌ها و آداب ما حاصل ترکیب این سه فرهنگ است، اما در زمینه سنت و مدرنیته و اسلام و غرب، نظریه‌ای نداریم.

وی افزود: عرض من این است که به دلیل اینکه حکمرانی مطالبه جدی ندارد که نظریه می‌خواهیم، هیچ‌وقت به این سمت نرفته‌ایم. سند درست می‌کنیم، اما این سند چقدر می‌تواند موج فرهنگی ایجاد کند؟ من اشکال را در بن‌بست مفهومی نمی‌بینم، اما بن‌بست نظریه‌ای و اجرایی داریم.

این استاد دانشگاه در ادامه به ارائه راهکارهایی برای بهبود وضعیت سبک زندگی پرداخت و گفت: اولین نکته من برای راه برون‌رفت این است که نباید حاکمیت در سبک زندگی دخالت مستقیم کند. دومین کار، فعال کردن گروه‌های مردم‌نهاد است تا در جامعه جریان‌سازی کنند.

وی افزود: نکته سوم، به مشارکت گرفتن نیروهای جوان است. در دهه اول انقلاب، ۹۹ درصد مسئولیت‌ها در دست جوانان زیر ۲۵ سال بود و به آنها اعتماد کردیم. امروزه هم نیروهای برجسته جوان زیادی داریم، چرا از آنها استفاده نمی‌کنیم؟

دکتر آذربایجانی با اشاره به نقش مساجد در فرهنگ‌سازی تأکید کرد: ما باید مسجدها را احیا کنیم. درصد قابل توجهی از مسجدهای ما تعطیل است و این وظیفه حوزه است. این روش باعث می‌شود زمینه تغییر سبک زندگی فراهم شود.

وی در پایان با اشاره به ضرورت مقابله آگاهانه با فرهنگ غرب گفت: در رابطه با تقابل با فرهنگ غرب نیز باید مستند و علمی برای جوان‌هایمان تبیین کنیم. بگذارید پشت پرده فرهنگ غرب را ببینند تا آنها را از پرتگاه‌ها نجات دهیم.