به گزارش واحد خبر روابط عمومی دانشگاه قم، ابوالفضل صدیقی، دانش‌آموخته مقاطع کارشناسی و کارشناسی‌ارشد مدیریت اطلاعات دانشگاه قم، با طراحی پروژه نوآورانه «CodeBricks AI» موفق شد مدال نقره مسابقات جهانی اختراعات ژنو را از آن خود کند. این موفقیت در حالی رقم خورده است که وی به‌عنوان عضو فدراسیون جهانی مخترعان (IFIA) سوئیس، پیش از این نیز در رویدادهای بین‌المللی حوزه نوآوری و خلاقیت حضور داشته و افتخارات متعددی کسب کرده است.

«CodeBricks AI» ایده‌ای است که با تکیه بر هوش مصنوعی، رویکردی نوین برای توسعه نرم‌افزار ارائه می‌دهد؛ رویکردی که در آن به جای برنامه‌نویسی سنتی، کاربران با استفاده از بلوک‌های معنایی، نرم‌افزار را طراحی می‌کنند و سامانه به‌صورت خودکار معماری و کد منبع را تولید می‌کند. ایسنا به مناسبت این موفقیت، در گفت‌وگویی با ابوالفضل صدیقی، از شکل‌گیری این ایده، چالش‌های مسیر طراحی و ظرفیت‌های آن برای آینده صنعت نرم‌افزار پرسیده است.

ابوالفضل صدیقی،طی گفت و گویی بیان کرد: پروژه CodeBricks AI با هدف ساده‌سازی توسعه نرم‌افزار طراحی شده است. در این سامانه، به جای برنامه‌نویسی سنتی، کاربران با استفاده از بلوک‌های معنایی سه‌بعدی نرم‌افزار را طراحی می‌کنند و هوش مصنوعی به‌صورت خودکار معماری و کد منبع را تولید می‌کند.

این کارشناس مدیریت اطلاعات ادامه داد: نوآوری اصلی این ایده، ترکیب بلوک‌های معنایی، هوش مصنوعی و در نظر گرفتن امنیت از مرحله طراحی است که می‌تواند فرآیند تولید نرم‌افزار را سریع‌تر، استانداردتر و قابل‌دسترس‌تر کند.

وی افزود: ایده CodeBricks AI زمانی شکل گرفت که در یک استارتاپ اجتماعی، بورسیه دوره برنامه‌نویسی فرانت‌اند شدم. در ترم جاوااسکریپت، هنگام کدنویسی با چالش‌هایی مانند پیچیدگی کدها روبه‌رو بودم و برای حل مسائل از استاد، مربی حل تمرین و حتی ابزارهای هوش مصنوعی کمک می‌گرفتم. همان‌جا به این فکر افتادم که چرا توسعه نرم‌افزار باید تا این اندازه پیچیده و زمان‌بر باشد.

صدیقی بیان کرد: این موضوع نه‌تنها برای برنامه‌نویسان، بلکه برای شرکت‌ها، سازمان‌ها و حتی مراکز آموزشی نیز یک چالش است. از همین دغدغه، ایده «CodeBricks AI» یا «آجرهای کد» به ذهنم رسید؛ پلتفرمی که در آن به‌جای نوشتن کدهای پیچیده، کاربران با کنار هم قرار دادن بلوک‌های معنایی، نرم‌افزار را طراحی می‌کنند و هوش مصنوعی به‌صورت خودکار معماری و کد منبع را تولید می‌کند.

وی یادآور شد: مهم‌ترین چالش در مسیر توسعه این ایده، طراحی یک مدل مفهومی بود که بتواند ارتباط میان این بلوک‌ها و قابلیت‌های هوش مصنوعی را به‌صورت دقیق و کاربردی تعریف کند.

این پژوهشگر با بیان اینکه این دومین تجربه حضور من در این رقابت بین‌المللی بود، اضافه کرد: سال گذشته با پروژه «کاروان هوشمند» موفق به کسب مدال برنز شدم و امسال با ایده «CodeBricks AI» در این مسابقات شرکت کردم. رقابت امسال به‌ویژه در حوزه هوش مصنوعی بسیار فشرده‌تر از سال گذشته بود؛ موضوعی که فدراسیون بین‌المللی انجمن‌های مخترعان (IFIA) نیز در گزارش خود به آن اشاره کرده است.

وی اضافه کرد: مخترعانی از بیش از ۵۰ کشور، از جمله کشورهای پیشرو در فناوری مانند آمریکا و کشورهای شرق آسیا، در این رقابت حضور داشتند و سطح آثار بسیار بالا بود. من نیز با انگیزه بیشتر، البته همراه با استرس، در این رقابت شرکت کردم و خوشبختانه موفق به کسب مدال نقره شدم. به نظر من، این موفقیت حاصل تلاش مستمر، یادگیری مداوم و تبدیل یک نیاز واقعی به یک ایده نوآورانه بود. 

صدیقی با اشاره به اینکه تحصیل در رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه قم نقش مهمی در شکل‌گیری نگاه پژوهشی من داشت، گفت: این رشته بر جست‌وجو، تحلیل و مدیریت اطلاعات و انجام پژوهش تأکید دارد و از همان دوران دانشجویی به تحقیق و یادگیری فناوری‌های نوین علاقه‌مند شدم. با ظهور هوش مصنوعی، احساس کردم این فناوری می‌تواند تحول بزرگی در حوزه‌های مختلف ایجاد کند؛ به همین دلیل یادگیری و کار با ابزارهای هوش مصنوعی را آغاز کردم.

وی ادامه داد: در ادامه، به پیشنهاد یکی از دانشجویان نخبه و فعال در حوزه نوآوری، وارد این مسیر شدم و با حضور در رویدادهای نوآوری و اختراع، فعالیت خود را به‌صورت جدی دنبال کردم. به اعتقاد من، روحیه پژوهشگری، یادگیری مستمر و علاقه به حل مسائل، مهم‌ترین عوامل ورود من به حوزه نوآوری و هوش مصنوعی بوده است.

صدیقی در پاسخ به این سوال که آیا این پروژه قابلیت تجاری‌سازی یا استفاده در صنایع و مراکز آموزشی را دارد، اظهار کرد: این ایده قابلیت تجاری‌سازی دارد و می‌تواند در شرکت‌های نرم‌افزاری، استارتاپ‌ها، صنایع، دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی مورد استفاده قرار گیرد. با توجه به رشد هوش مصنوعی، نیاز به ابزارهایی که توسعه نرم‌افزار را ساده‌تر و سریع‌تر کنند، روزبه‌روز بیشتر می‌شود. البته توسعه چنین پروژه‌ای نیازمند سرمایه‌گذاری، همکاری تیمی و حمایت از نوآوری است و اجرای آن در شرایط اقتصادی فعلی کشور با چالش‌هایی همراه است.

این کارشناس مدیریت اطلاعات گفت: با این حال، برنامه من این است که این ایده را به‌صورت مرحله‌به‌مرحله توسعه دهم، نمونه اولیه آن را ایجاد کنم و در ادامه با جذب همکاری و سرمایه، آن را به یک پلتفرم کاربردی تبدیل کنم. معتقدم اگر پشتکار و حمایت لازم وجود داشته باشد، این پروژه می‌تواند به یک محصول رقابت‌پذیر در سطح بین‌المللی تبدیل شود.

این پژوهشگر با تأکید بر اینکه مهم‌ترین نیاز نخبگان و مخترعان جوان، ایجاد یک اکوسیستم حمایتی است، تصریح کرد: این حمایت باید از چند بخش تشکیل شود؛ نخست، سرمایه‌گذاری برای تبدیل ایده‌ها به محصول و تجاری‌سازی آن‌ها. دوم، تقویت آموزش‌های تخصصی، کارآموزی و منتورینگ تا جوانان بتوانند ایده‌های خود را به‌صورت حرفه‌ای توسعه دهند. سوم، ایجاد ارتباط مؤثر میان دانشگاه، صنعت، شرکت‌های دانش‌بنیان و سرمایه‌گذاران تا مسیر ورود ایده‌ها به بازار هموار شود. همچنین فراهم کردن دسترسی به زیرساخت‌ها و تجهیزات نوین، به‌ویژه در حوزه هوش مصنوعی، و تدوین سیاست‌های پایدار برای حمایت از نوآوری، می‌تواند نقش مهمی در جلوگیری از هدررفت استعدادها و افزایش سهم ایران در فناوری‌های آینده داشته باشد.

صدیقی با بیان تجربه و توصیه به دانشجویانی که ایده‌های نوآورانه دارند اما هنوز برای حضور در رقابت‌های بین‌المللی تردید دارند، گفت: به نظرم اولین و مهم‌ترین قدم، داشتن هدف است؛ چون هدف، جرقه شروع حرکت و اقدام است. اگر فردی هدف مشخصی نداشته باشد، حتی داشتن یک ایده خوب هم نمی‌تواند مسیر درستی برای پیشرفت ایجاد کند.

وی با بیان اینکه دومین نکته، برنامه‌ریزی است، افزود: برای رسیدن به موفقیت باید یک مسیر مشخص داشته باشیم و هرچه این برنامه‌ریزی دقیق‌تر و جزئی‌تر باشد، احتمال موفقیت و رسیدن به نتیجه بیشتر خواهد شد.

این پژوهشگر ادامه داد: سومین موضوع، استفاده از تجربه استادان، مربیان و منتورهاست. افرادی که در این مسیر تجربه دارند می‌توانند با راهنمایی درست، باعث شوند مسیر کوتاه‌تر و آگاهانه‌تر طی شود. بنابراین توصیه می‌کنم حتماً در حوزه فعالیت خود تحقیق کنند و از افراد متخصص مشورت بگیرند.

صدیقی با اشاره به اهمیت رقابت بیان کرد: چهارمین نکته، اهمیت رقابت است. اگر می‌خواهیم رشد کنیم، باید وارد فضای رقابت شویم. حضور در مسابقات بین‌المللی فقط برای کسب مدال نیست؛ بلکه فرصتی برای یادگیری، کسب تجربه، آزمون و خطا، شناخت نقاط ضعف و قوت و ایجاد ارتباط با افراد مختلف از سراسر جهان است.

این کارشناس مدیریت اطلاعات گفت: به نظرم مهم‌ترین دستاورد این رقابت‌ها، علاوه بر نتیجه نهایی، تجربه‌ای است که به دست می‌آوریم و ارتباطاتی است که با سایر پژوهشگران، مخترعان و شرکت‌کنندگان ایجاد می‌کنیم. این ارتباطات می‌تواند در آینده مسیرهای جدیدی برای رشد و همکاری ایجاد کند.

این پژوهشگر در پایان با تأکید بر یادگیری، تلاش، تجربه و استمرار در مسیر نوآوری افزود: در نهایت، توصیه من این است که از شروع کردن نترسند؛ چون مسیر نوآوری با یادگیری، تلاش، تجربه و استمرار ساخته می‌شود.