به گزارش واحد خبر روابط عمومی دانشگاه قم، دکتر سید محمد رضایی، در دومین هم‌اندیشی «تحلیل علمی تحولات و اعتراضات اجتماعی و نقش دانشگاه در مدیریت عقلانی و پیش‌نگرانه آن» که امروز ۱۴ بهمن ماه در سالن حکمت دانشگاه قم برگزار شد، عنوان کرد: اندیشکده فرهنگ دانشگاه بین‌المللی قم 5 گروه اندیشه‌ورزی (خانواده، تربیتی، اقتصادی، حکمرانی و زیستی) دارد. ذیل هر گروه اندیشه‌ورزی، تعدادی میز اندیشه‌ورزی تشکیل می‌شود که به بررسی «چالش»های آن حوزه پرداخته و «چاره» مناسب را بیندیشد (از چالش تا چاره) و بسته سیاستی مورد نظر را در اختیار مجریان و متصدیان قرار دهد.

وی افزود: یکی از میزهای گروه اندیشه‌ورزی حکمرانی، «میز اندیشه‌ورزی امنیت» است که بنا به مأموریت خود به بررسی تله خطای تحلیل در دوگانه‌های مختلف «امنیت و معیشت»، «امنیت و آموزش» و مانند آن می‌پردازد،جنایت امریکا و صهیون در شبه‌کودتای 18 و 19 دی 1404 در حد اعلای خود، به منظور کشته‌سازی به بهانه مشکلات بازار و معیشت مردم مشاهده شد که در هیچ فتنه‌ای این حد از جنایت سابقه نداشته است. این فتنه بر روی ابعاد دیگر اجتماعی از جمله آموزش عالی تأثیر گذاشت.

مقایسه دفاع مقدس یک و دو، فرصتی بی‌نظیر برای بهره‌گیری از تجربیات دفاع مقدس هشت ساله، برای دفاع مقدسی است که شکل سخت آن از 23 خرداد 1404 شروع شد و پس از 12 روز بدون هر گونه توافق و آتش‌بس متوقف شد و خود را در شکل قدرت نرم طرفین به نمایش درآورد ولی توازن قدرت نرم با قدرت سخت یک امر جدی است تا بتواند در نهایت به مواردی همچون فتنه شبه‌کودتا و مانند آن پایان بخشد و این دفاع مقدس با سرافرازی ادامه یابد.

عضو هیئت علمی دانشگاه قم بیان کرد: دی‌ماه و حوادث پس از آن گذشت، اما تأثیرات آن تنها به خیابان‌ها محدود نماند؛ پرده‌ای از یک نقشه چندلایه برداشته شد که هدف نهایی آن، نه فقط مختل کردن چند هفته فعالیت آموزشی، که ایجاد یک «آسیب زیرساختی پایدار» به نظام علم‌آموزی و تربیت نسل آینده‌ساز کشور بود. دشمن پس از ناکامی در فتنه‌های خیابانی، اینک می‌کوشد تا با تحمیل دوگانه‌ای ساختگی میان «امنیت» و «آموزش»، مسیر پیشرفت علمی کشور را منحرف کند. اینجا دیگر صرفاً بحث برقراری آرامش در محیط دانشگاه نیست، بلکه نبردی است برای تسخیر عرصه تفکر و تضعیف بنیان‌های تولید دانش.

شواهد حاکی از آن است که طراحی اخیر معاند، برخلاف ظاهر شتابزده، از پیش‌اندیشی راهبردی برخوردار است. مرحله نخست، عمدتاً نمایشی برای ایجاد ناامنی و سنجش ظرفیت‌ها بود. اما اکنون مرحله دوم آغاز شده است: تبدیل ضرورت «تأمین امنیت فیزیکی دانشگاه‌ها» به بهانه‌ای برای تعطیلی همیشگی حیات علمی، تعلیق آموزش حضوری و تعامل استاد و شاگردی، و نهایتاً ایجاد گسست بین نسل جوان و مراکز معرفت. این همان تله‌ای است که اگر در آن بیفتیم، بازی را در زمین دشمن ادامه داده‌ایم.

دکتر رضایی ادامه داد: با نزدیک شدن به نیمسال جدید، پیش‌بینی می‌شود تهدیدهای امنیتی و فضای ملتهب، گریبان‌گیر دانشگاه‌ها شود. در چنین شرایطی، دور شدن دانشگاه از رسالت اصلی خود و تعطیل شدن آموزش کیفی، دور از انتظار نیست. اگر سیستم آموزشی و امنیتی کشور، به دلیل تجربه حوادث گذشته، هر گونه فعالیت حضوری را صرفاً از دریچه «تهدید امنیتی» ببیند و کلید حلّ مسئله را در مجازی‌سازی دایمی بداند، آنگاه شکافی عمیق بین جامعه دانشگاهی و کارآمدی نظام آموزشی ایجاد خواهد شد. این شکاف، سرمایه اصلی دشمن برای ایجاد یک خلأ آموزشی و عقب‌ماندگی علمی پایدار است.

وی افزود: رهبر معظم انقلاب اسلامی بارها تأکید کرده‌اند که دانشگاه باید محیط امن برای رشد فکری و علمی باشد و نباید به عرصه درگیری و ناامنی تبدیل شود. ایشان بر نقش بی‌بدیل دانشگاه در پیشرفت کشور و لزوم پاسداری از آن تأکید دارند. درمان واقعی این بحران، نه در تعطیل کردن آموزش حضوری به عنوان یک راه‌حل دایمی، که در «تأمین امنیت هوشمند و همه‌جانبه دانشگاه‌ها» و «حفظ کیفیّت آموزش و ارتباط علمی» نهفته است.

دکتر رضایی خاطر نشان کرد: راهبرد برون‌رفت و عبور از این پیچ حساس، نیازمند ترکیب هوشمندانه حداقل سه اقدام است،تأمین امنیت فعال و خردمندانه: حراست از محیط دانشگاه با مکانیزم‌هایی که مانع از تعطیلی و اختلال در روند آموزش شود، برخورد قاطع و قانونی با آشوبگران و عناصر مزاحم، و در عین حال، پیشگیری از هر گونه برخورد غیرضروری که فضای دانشگاه را به محیطی نظامی تبدیل کند.، تمایز قائل شدن بین فضای علمی و فضای اغتشاش: حفاظت از استقلال و آرامش دانشگاه‌ها به عنوان حریم علم‌آموزی باید در اولویت باشد. باید مانع شد تا فعالیت‌های خرابکارانه، بهانه‌ای برای نادیده گرفتن نیاز اصلی و غیرقابل انکار به آموزش حضوری و باکیفیت شود. و همچنین جهاد تبیین برای روشنگری و امیدآفرینی: توضیح شفاف شرایط، بیان خطرات طرح دشمن برای تعطیلی سرمایه‌های علمی کشور، و ارائه نقشه راهی روشن برای تداوم آموزش کیفی همراه با امنیت، تنها راه حفظ روحیه جامعه دانشگاهی و اعتماد خانواده‌ها است.

عضو هیئت علمی دانشگاه قم تصریح کرد: دشمن می‌خواهد ما میان «امنیت» و «آموزش» یکی را انتخاب کنیم؛ اما حقیقت آن است که این دو، لازم و ملزوم یکدیگرند. امنیت پایدار بدون ارتقای علم و خرد جمعی ممکن نیست، و آموزش اثرگذار و ریشه‌دار نیز بدون امنیت و آرامش دست‌نایافتنی است. هوشیاری امروز مسئولان آموزشی و امنیتی، در تشخیص این توطئه چندلایه و پرهیز از «خطای تحلیلی» طراحی‌شده، تعیین‌کننده افق علمی فردای کشور است. حوادث از دی‌ماه تا امروز بسیار تأمل‌برانگیز و عبرت‌آموز است، باید مراقب بود که پیروزی در برقراری امنیت، به بهای شکست در عرصه آموزش و ایجاد شکاف بین دانشگاه و جامعه تمام نشود. فرصت پیش‌رو، نباید به غفلت گذر کند؛ این فرصت، باید به انگیزه‌ای مضاعف برای مسئولان تبدیل شود تا با تأمین امنیتی خردمندانه، مانع از توقف چرخه حیاتی آموزش و تولید علم در کشور شوند.

وی افزود: در راستای تحقق «جهاد تبیین» برای مقابله با دوگانه کاذب «امنیت یا آموزش»، نقش‌آفرینان مختلف دانشگاهی می‌توانند اقدامات مؤثری را در چارچوب مسئولیت‌های خود انجام دهند. این اقدامات را می‌توان به تفکیک گروه‌ها به شرح زیر پیشنهاد داد:برای مدیران ارشد دانشگاه (رئیس، معاونان و روسای دانشکده‌ها) برگزاری نشست‌های شفاف و رو در رو: تشکیل جلسات منظم و غیررسمی (حضوری یا مجازی) با دانشجویان و استادان برای توضیح شرایط، شنیدن دغدغه‌ها و ارائه گزارش واضح از اقدامات انجام‌شده برای تأمین امنیت و تداوم آموزش، انتشار بیانیه‌های روشنگر: انتشار بیانیه‌ها و نامه‌های سرگشاده که به صورت شفاف، خطرات طرح دشمن برای تعطیلی سرمایه علمی کشور را توضیح داده و بر عزم دانشگاه برای حفظ کیفیّت آموزش و امنیت همزمان تأکید کند، راه‌اندازی «ستاد آموزشی-امنیتی»: ایجاد یک کارگروه ویژه متشکل از معاونت‌های مختلف (آموزش، دانشجویی، فرهنگی، حراست) برای برنامه‌ریزی یکپارچه، پایش مستمر وضعیت و ارائه پاسخ سریع به چالش‌های پیش‌رو و تبیین نقشه راه: ارائه یک برنامه عملیاتی روشن برای نیمسال آینده که نحوه ترکیب آموزش حضوری و مجازی، پروتکل‌های امنیتی و طرح‌های جایگزین (contingency plans) را به طور شفاف اطلاع‌رسانی کند.

دکتر رضایی گفت: همچنین اقدامات مربوط به استادان و هیئت علمی نیز شامل این موارد است: تبیین در کلاس درس: استفاده از ابتدای هر جلسه کلاس (حضوری یا مجازی) برای صحبت کوتاه و امیدبخش درباره اهمیت تداوم آموزش، نقشه دشمن و جایگاه دانشجو به عنوان سرمایه ملی. این کار نباید به صورت شعارزده، بلکه به شکل یک گفت‌وگوی علمی و دلسوزانه باشد، تقویت ارتباط علمی و عاطفی: افزایش تعامل با دانشجویان از طریق راه‌اندازی گروه‌های بحث و گفت‌وگو، راهنمایی (mentoring) و توجه به مشکلات درسی و روانی آنان تا احساس انزوا و بی‌پشتیبانی نکنند، تولید محتوای روشنگر: نوشتن مقاله، یادداشت علمی-تحلیلی یا ساخت کلیپ‌های کوتاه برای شبکه‌های اجتماعی با موضوع "دانشگاه، امنیت و توطئه تعطیلی" با زبان علمی و قابل فهم برای دانشجویان و در نهایت الگو شدن: حضور فعال و امیدوارانه استادان در دانشگاه و کلاس‌lesson درس، مهم‌ترین پیام امید و مقاومت را به دانشجویان منتقل می‌کند.

وی خاطرنشان کرد: برای معاونت فرهنگی و اجتماعی نیز برنامه‌های داخلی: راه‌اندازی یک برنامه تمام‌عبری با عنوان «دانشگاه زنده است» یا «آموزش؛ خط قرمز ما» با استفاده از ظرفیت نشریات دانشگاهی، تابلوهای اعلانات، کانال‌های اطلاع‌رسانی و شبکه‌های اجتماعی دانشجویی، برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی: ایجاد فضای امن برای گفت‌وگو و نقد سازنده حول مسائل آموزشی و اجتماعی با حضور صاحب‌نظران مختلف برای تقویت روحیه نقادی و امید در بین دانشجویان، تقدیر از الگوهای مقاومت آموزشی: شناسایی و تقدیر از استادان، دانشجویان و کارکنانی که با وجود تمام مشکلات، در خط مقدم حفظ کیفیت آموزش و ایفای نقش خود تلاش می‌کنند و همچنین برپایی نمایشگاه‌های اسنادی: برگزاری نمایشگاه‌هایی که توطئه‌های دشمن برای تعطیلی دانشگاه‌ها در مقاطع مختلف تاریخی را به نمایش بگذارد و resiliency (تاب‌آوری) نظام آموزشی ایران را نشان دهد.

دکتر رضایی تصریح کرد: برای معاونت آموزشی و پژوهشی، ارائه آموزش‌های فنی: برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای استادان و دانشجویان برای ارتقای مهارت‌های آموزش و یادگیری مجازی کیفی (Blended Learning یا ترکیبی) تا در صورت لزوم، آموزش متوقف نشود،انعطاف در شیوه‌های ارزشیابی: طراحی و ابلاغ روش‌های خلاقانه و عادلانه برای برگزاری امتحانات (حضوری، مجازی، پروژه‌محور) که هم سلامت را تضمین کند و هم کیفیت آموزشی را حفظ نماید، تقویت زیرساخت‌ها: تسریع در بهبود و تقویت زیرساخت‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری آموزش مجازی و اینترنت دانشگاه تا اختلالات فنی به مشکل آموزشی اضافه نشود، برای تشکل‌های دانشجویی (انجمن‌های اسلامی، بسیج دانشجویی و غیره نیز سازماندهی گفتمان دانشجویی: برگزاری جلسات هم‌اندیشی، میزگرد و مناظره با موضوع "نقش دانشجو در عبور از بحران" برای ایجاد وحدت رویه و درک مشترک از شرایط از جمله این راهکارها است.