به گزارش واحد خبر روابط عمومی دانشگاه قم، دکتر حسین سیمایی صراف وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در نشست با استادان و فرهیختگان دانشگاهی که صبح چهارشنبه در تالار حکمت دانشگاه برگزار شد، در پاسخ به مطالب مطرح شده توسط روسا و اساتید با اشاره به نقش نهاد علم در تقویت قدرت ملی اظهار کرد: در جنگ اخیر، فناوری در برابر فناوری قرار گرفت و جمهوری اسلامی ایران با اتکا به توان علمی، فناورانه و ظرفیت‌های دفاعی خود، توانست معادلات را تغییر دهد.

وی با بیان اینکه بسیاری از دستاوردهای کشور در حوزه فناوری حاصل تلاش دانشگاهیان و پژوهشگران است، افزود: محصولات تولیدشده در پارک‌های علم و فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان، عمدتا محصولات تحریم هستند و این امر نشان‌دهنده ظرفیت بالای علمی کشور است.

وزیر علوم با تأکید بر اینکه پارک‌های علم و فناوری امتداد دانشگاه‌ها محسوب می‌شوند، تصریح کرد: نهاد علم در ایران زنجیره‌ای پیوسته از آموزش تا فناوری را دربرمی‌گیرد که علاوه بر خلق ثروت و ارزآوری، قدرت و توانمندی کشور را در عرصه بین‌المللی افزایش داده است.

وی ادامه داد: در حوزه‌های مختلف از جمله خدمات، کشاورزی، صنعت و معدن، آثار و دستاوردهای نهاد علم قابل مشاهده است و هیچ عرصه‌ای از فعالیت‌های کشور را نمی‌توان یافت که در آن نقشی از دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی وجود نداشته باشد.

ضرورت تقویت بودجه دانشگاه‌ها

وزیر علوم با اشاره به کاهش سهم بودجه نهاد علم از اعتبارات کشور گفت: تا حدود هشت سال پیش، سهم بودجه نهاد علم بیش از ۳.۳ درصد از اعتبارات کل کشور بود، اما امروز با وجود افزایش تعداد دانشگاهیان و گسترش فعالیت‌های علمی، این سهم به حدود ۲.۲ درصد رسیده است.

وی افزود: در قانون برنامه هفتم توسعه، سهم دو درصدی تولید ناخالص داخلی برای نهاد علم پیش‌بینی شده است، در حالی که میزان تحقق‌یافته بسیار کمتر از این رقم است. این در شرایطی است که رژیم صهیونیستی حدود پنج درصد و آمریکا بیش از سه تا چهار درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به دانشگاه‌ها اختصاص می‌دهند.

وزیر علوم با بیان این نکته که با وجود محدودیت اعتبارات، بهره‌وری نهاد علم در کشور بالاست، تأکید کرد: باید برای تقویت این نهاد و افزایش اعتبارات دانشگاه‌ها تلاش کرد.

ارتباط دانشگاه با صنعت؛ ضرورتی برای توسعه

دکتر سیمایی صراف با اشاره به اهمیت ارتباط دانشگاه با صنعت گفت: امروز بیش از ۱۴ هزار قرارداد میان دانشگاه‌های دولتی و بخش صنعت وجود دارد و به‌طور میانگین، حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها در دنیا با صنعت ارتباط دارند که دانشگاه‌های ایران نیز به این میزان نزدیک هستند.

وی با این حال، ارتباط موجود را رضایت‌بخش ندانست و اظهار کرد: یکی از موانع اصلی این ارتباط، ساختار دولتی اقتصاد کشور است؛ زیرا اقتصاد دولتی به‌طور معمول نیاز کمتری به علم و فناوری احساس می‌کند و در نتیجه، ارتباط آن با دانشگاه محدود می‌شود.

وزیر علوم همچنین با انتقاد از برخی برنامه‌های درسی دانشگاه‌ها گفت: بخشی از برنامه‌های آموزشی ما به‌روز نیستند و به اندازه کافی با مسائل و نیازهای کشور ارتباط ندارند. این مسئله در حوزه علوم انسانی بیشتر به چشم می‌خورد و ضرورت بازنگری در برنامه‌های آموزشی را نشان می‌دهد.

رشد درآمد پارک‌های علم و فناوری

وزیر علوم با اشاره به ظرفیت‌های پارک‌های علم و فناوری اظهار کرد: این پارک‌ها از دستاوردهای ارزشمند کشور هستند و امروز درآمد آنها به حدود ۵۰۰ همت رسیده است.

وی افزود: حدود ۱۶ هزار شرکت در ۶۰ پارک علم و فناوری موجود در کشور فعالیت می‌کنند و طی دو سال گذشته، اعتبارات این پارک‌ها حدود ۲.۷ برابر افزایش یافته است.

وزیر علوم همچنین با تأکید بر اهمیت علوم پایه در توسعه علمی کشور گفت: علوم پایه، زیربنای سایر علوم است و با وجود عملکرد مناسب کشور در تولیدات پژوهشی این حوزه، تعداد دانشجویان علوم پایه به کمتر از نصف کاهش یافته است. وی این روند را نگران‌کننده دانست و بر ضرورت توجه جدی به آن تأکید کرد.

تقویت جایگاه علوم انسانی در دانشگاه‌ها

وزیر علوم با اشاره به ضرورت ارتقای جایگاه علوم انسانی در نظام دانشگاهی کشور اظهار کرد: علوم انسانی نیز مانند سایر حوزه‌های علمی نیازمند توجه، حمایت و توسعه است و تولید و به‌روزرسانی دانش در این حوزه باید در دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها انجام شود.

وی افزود: در همین راستا، شورای علوم انسانی تشکیل شده و آیین‌نامه‌ها و بخش‌های مربوط به ارتقای اعضای هیئت علمی علوم انسانی از حوزه‌های مهندسی و پزشکی جدا شده است. همچنین هیئت‌های ممیزه علوم انسانی نیز به‌صورت مستقل فعالیت خواهند کرد.

وزیر علوم با بیان اینکه دانشگاه باید علاوه بر تولید علم، تربیت‌کننده انسان کامل باشد، تصریح کرد: در راستای پرورش جنبه‌های انسانی، توجه به فعالیت‌های فرهنگی در دانشگاه‌ها افزایش یافته و تلاش شده است جایگاه علوم انسانی و همچنین هنر در نظام دانشگاهی تقویت شود.

پیگیری مسائل رفاهی و معیشتی دانشگاهیان

وزیر علوم با اشاره به مسائل رفاهی و معیشتی دانشگاهیان گفت: از ابتدای فعالیت بنده در این سمت، موضوع حقوق، دستمزد و مسکن دانشگاهیان از دغدغه‌های اصلی بوده و اقداماتی در این زمینه انجام شده است.

وی افزود: بیش از ۴۴ دانشگاه، پروژه‌های مسکن دانشگاهیان را آغاز کرده‌اند و پیگیری این موضوع همچنان ادامه دارد.

وزیر علوم در پایان با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های نهاد علم خاطرنشان کرد: جنگ و تحریم‌ها موجب شد هم قدرت خود را بهتر بشناسیم و هم ضعف‌ها و ظرفیت‌های مغفول‌مانده را شناسایی کنیم. اکنون زمان آن است که با استفاده از ظرفیت‌های حقوقی، علمی و انسانی موجود، زمینه تقویت نهاد علم و نقش‌آفرینی بیشتر آن در توسعه کشور فراهم شود.